DE DERDE FASE IN DE KOFFIEBEWEGING: WAT IS DAT PRECIES?

THE THIRD WAVE – DE NIEUWE KOFFIEBEWEGING

Koffie zet de trend en trends komen in golven. Koffieliefhebbers lopen altijd op de trend vooruit: als je al eens van de Third Wave of Coffee hebt gehoord, snap je meteen de link met hippe koffiebars, latte art en extravagante koffie-uitrusting. We leggen uit waarom we inmiddels in de derde fase van de koffiebeweging zijn aanbeland en waarom zowel de boon als de consument daarvan profiteert.

Koffie als consumptieartikel heeft op onze breedtegraad een nogal wisselvallige geschiedenis. Het begon als stimulerende luxedrank voor de high society, maar het duurde een hele poos voordat koffie ook voor de gewone man beschikbaar kwam. De Amerikaanse Trish Rothgeb, brandmeester en eerste vrouwelijke Q-grader bij het gerenommeerde Coffee Quality Institute, verdeelt de economische, sociale en cultuurhistorische veranderingen in de koffieproductie en -consumptie onder in meerdere fasen: drie om precies te zijn. Zij kwam als eerste met het concept van de Third Wave. Q-graders zijn gediplomeerde koffie-experts. Voorwaarde voor het voeren van deze titel is ervaring in de koffiebranche en in de professionele koffieproeverij. Deze vrouw weet dus waarover ze praat. Laten we de drie fasen van wat dichterbij bekijken.

First Wave of Coffee: kwantiteit in plaats van kwaliteit

Voor het begin van de eerste golf was ‘het bruine goud’ een echt luxeproduct, dat in kleine speciaalzaken werd verkocht en alleen voor de gegoede burgerij was weggelegd. Daarin kwam vanaf het begin van de jaren 1930 drastisch verandering. Voor het eerst was koffie ook verkrijgbaar in de supermarkt. Gemalen, gevacumeerd en voor iedereen betaalbaar. De vraag naar de verpakte ‘baksteentjes’ was nauwelijks te beteugelen, net als de ongebreidelde productiehysterie van de groothandelaren. Het nieuwe massaproduct eiste al snel zijn tol: slechte teeltomstandigheden, oneerlijke lonen, nagenoeg verbrande koffiebonen en de negatieve invloed daarvan op de kwaliteit van de smaak.

verbrennung-bohnen-third-wave

Second Wave of Coffee: coffee-to-go

Vanaf de jaren 1960 luidde de uit Nederland stammende Alfred Peet in de VS de tegenrevolutie in: de opening van zijn koffiezaak 'Peet’s Coffee & Tea' in Californië stond helemaal in het teken van de herbezinning op kwaliteitskoffie. Zijn omvangrijke kennis van de bruine bonen deelde hij graag met anderen – niet in de laatste plaats met de oprichters van Starbucks. Aan hen is dan weer het wereldwijde succes van espressobars en talloze populaire, op espresso gebaseerde specialiteiten als latte macchiato en cappuccino te danken.

Na een onderbreking van tientallen jaren vonden de kwalitatief hoogwaardigere arabicabonen zo weer hun weg naar het commerciële koffiekopje. Of liever gezegd: naar de koffiebeker. Want de revolutie had niet alleen maar voordelen. Behalve de uitvinding van de coffee-to-go-beker kwamen daar in de loop van de tijd steeds meer extra’s bij, zoals slagroom, siropen en sprinkles, die de karakteristieke smaak van de koffie paradoxaal genoeg weer naar de achtergrond verdreven.

Cafe-Royal-Thirdwave-blog

Third Wave of Coffee: goede kwaliteit, goede smaak

Sinds de jaren 1990 zitten we in de nieuwste koffiegeneratie, de zogenoemde Third Wave of Coffee. Die richt zich in het bijzonder op de (goede) smaak en de kunst van het koffiedrinken. De koffieboon moet tijdens elke afzonderlijke fase van zijn reis de optimale omstandigheden ervaren om zijn maximale smaakprofiel te kunnen ontwikkelen. Pas dan kan koffie, net als wijn, als genotmiddel serieus worden genomen. Zo hebben de uit één koffieland afkomstige Single Origin Coffees zeer uiteenlopende karakteristieke eigenschappen.

In Afrikaanse Single Origins zijn vaak nuances van bloemen, bessen of citrusvruchten te herkennen, terwijl bij de Zuid-Amerikaanse chocolade, noten en karamel de boventoon voeren. Bij zogenoemde cuppings wordt de koffie juist op deze eigenschappen gekeurd. Behalve de goede smaak spelen ook maatschappelijke en ecologische factoren een essentiële rol in de Third Wave. Want als koffieboeren eerlijke lonen, regelmatige scholing en transparante ondersteuning krijgen, dan profiteert iedereen daarvan – wat we al jaren aantonen met onze Impact Range in Honduras.

Liever niet te bitter? Lichter branden is de trend

Maar niet alleen de koffieconsumptie maakt grootscheepse veranderingen door. Van een volledig nieuwe manier van denken is ook sprake bij het thema branden. Werden de koffiebonen in de First Wave nog verwaterd en verbrand, in de derde generatie branden we ze licht tot gemiddeld, zodat de karakteristieke smaak van de hoogwaardige koffie behouden blijft. Desalniettemin zijn iets donkerder gebrande bonen uitermate geschikt voor de klassieke espresso en voor op espresso gebaseerde specialiteiten. Overigens wordt ook daarbij gelet op een lang, zorgvuldig brandproces, zodat aangename aroma’s ontstaan en geen ongewenste bittere smaken vrijkomen. Wist je dat je buikpijn krijgt van koffie die te kort en te scherp gebrand is?

Tampen, pressen, drukken: talloze manieren om koffie te zetten

Een ander aspect van de Third Wave is de excellente manier van koffiezetten. Dat kan variëren van de toegewijde latte art door een daarvoor opgeleide barista tot wat meer alternatieve manieren van zetten, zoals met Chemex, Aeropress of cafetière. Deze nieuwe of herontdekte apparaten worden begeleid door elektrische koffiemolens, speciale waterkokers en weegschaaltjes.

Wie dat allemaal te veel gedoe vindt of wie te weinig plaats heeft op het aanrecht kan altijd nog uitstekend uit de voeten met zijn koffiezetapparaat. Dankzij de voorgeprogrammeerde instellingen zet je met deze machine toch een perfecte kop koffie. Om met volle teugen te kunnen genieten van de Third Wave heb je alleen nog de juiste koffie nodig. In ons assortiment zit je met de Single Origin Coffees, de Fair and Organic Coffees en de Café Royal Impact Range Honduras altijd helemaal goed.