The Third Wave of Coffee

Koffie zet de trend en als je al eens van de Third Wave of Coffee hebt gehoord snap je meteen de link met hippe koffiebars, latte art en extravagante koffie-uitrusting. We leggen uit waarom we inmiddels in de derde fase van de koffiebeweging zijn aanbeland en waarom zowel de boon als de consument daarvan profiteert.

Als koffie zorgt voor deining – letterlijk een golfbeweging, ‘wave’ in het Engels –, dan heeft dat economische, maatschappelijke en cultuurhistorische redenen. Tot drie keer toe zijn de productie en het zetten van koffie in de relatief korte geschiedenis van zijn commerciële consumptie zodanig veranderd, dat we tegenwoordig spreken van drie verschillende ‘koffiegolven’. Deze begrippen zijn afkomstig van de Amerikaanse Trish Rothgeb, brandmeester en eerste vrouwelijke Q-grader bij het gerenommeerde Coffee Quality Institute.

The First Wave of Coffee: kwantiteit in plaats van kwaliteit

Voor het begin van de eerste golf was ‘het bruine goud’ een echt luxeproduct, dat in kleine speciaalzaken werd verkocht en alleen voor de gegoede burgerij was weggelegd. Daarin kwam vanaf het begin van de jaren 1930 drastisch verandering. Voor het eerst was koffie ook verkrijgbaar in de supermarkt – gemalen, gevacumeerd en voor iedereen betaalbaar. De vraag naar de verpakte ‘baksteentjes’ was nauwelijks te beteugelen, net als de ongebreidelde productiehysterie van de groothandelaren. Het nieuwe massaproduct eiste al snel zijn tol: slechte teeltomstandigheden, oneerlijke lonen, nagenoeg verbrande koffiebonen en de negatieve invloed daarvan op de kwaliteit van de smaak.

verbrennung-bohnen-third-wave

The Second Wave of Coffee: “Meenemen graag!”

Vanaf de jaren 1960 luidde de uit Nederland stammende Alfred Peet in de VS de tegenrevolutie in: de opening van zijn koffiezaak Peet’s Coffee & Tea in Californië stond helemaal in het teken van de herbezinning op kwaliteitskoffie. Zijn omvangrijke kennis van de bruine bonen deelde hij graag met anderen – niet in de laatste plaats met de oprichters van Starbucks. Aan hen is dan weer het wereldwijde succes van espressobars en talloze populaire, op espresso gebaseerde specialiteiten als latte macchiato of cappuccino te danken. Na een onderbreking van tientallen jaren vonden de kwalitatief hoogwaardigere arabicabonen zo weer hun weg naar het commerciële koffiekopje. Of liever gezegd: naar de koffiebeker. Want de revolutie had niet alleen maar voordelen. Behalve de uitvinding van de coffee-to-go-beker kwamen daar in de loop van de tijd steeds meer extra’s bij, zoals slagroom, siropen en sprinkles, die de karakteristieke smaak van de koffie paradoxaal genoeg weer naar de achtergrond verdreven.

cappuccino-zubereitung-third-wave

The Third Wave of Coffee: goede kwaliteit, goede smaak

Sinds de jaren 1990 zitten we in de nieuwste koffiegeneratie, de zogenoemde Third Wave of Coffee. Die richt zich in het bijzonder op de (goede) smaak en de kunst van het koffiedrinken. De koffieboon moet tijdens elke afzonderlijke fase van zijn reis de optimale omstandigheden ervaren om zijn maximale smaakprofiel te kunnen ontwikkelen. Pas dan kan koffie, net als wijn, als genotmiddel serieus worden genomen. Zo hebben de uit één koffieland afkomstige Single Origin Coffees zeer uiteenlopende karakteristieke eigenschappen. In Afrikaanse Single Origins zijn vaak nuances van bloemen, bessen of citrusvruchten te herkennen, terwijl bij de Zuid-Amerikaanse chocolade, noten en karamel de boventoon voeren. Bij zogenoemde cuppings wordt de koffie juist op deze eigenschappen gekeurd.

Behalve de goede smaak spelen ook maatschappelijke en ecologische factoren een essentiële rol in de Third Wave. Want als koffieboeren eerlijke lonen, regelmatige scholing en transparante ondersteuning krijgen, dan profiteert iedereen daarvan – zoals bij het project dat ons na aan het hart ligt: La Laguna in Honduras.

kaffeebohnen-roestung-third-wave

Liever niet te bitter? Lichter branden is de trend

Van een volledig andere manier van denken is ook sprake bij het thema branden. Werden de koffiebonen in de First Wave nog verwaterd en verbrand, in de derde generatie branden we ze licht tot gemiddeld, zodat de karakteristieke smaak van de hoogwaardige koffie behouden blijft. Desalniettemin zijn iets donkerder gebrande bonen uitermate geschikt voor de klassieke espresso en voor op espresso gebaseerde specialiteiten. Overigens wordt ook daarbij gelet op een lang, zorgvuldig brandproces, zodat aangename aroma’s ontstaan en geen ongewenste bittere smaken vrijkomen. Wist je dat je buikpijn krijgt van koffie die te kort en te scherp gebrand is?

Tampen, pressen, drukken: talloze manieren om koffie te zetten

Een ander aspect van de Third Wave is de excellente manier van koffiezetten. Dat kan variëren van de toegewijde latte art door een daarvoor opgeleide barista tot wat meer alternatieve manieren van zetten, zoals met Chemex, Aeropress of cafetière. Deze nieuwe of herontdekte apparaten worden begeleid door elektrische koffiemolens, speciale waterkokers en weegschaaltjes. Wie dat allemaal te veel gedoe vindt of wie te weinig plaats heeft op het aanrecht kan altijd nog uitstekend uit de voeten met zijn volautomaat. Dankzij de voorgeprogrammeerde instellingen zet je met deze machine toch een perfecte kop koffie. Om met volle teugen te kunnen genieten van de Third Wave heb je alleen nog de juiste koffie nodig. In ons assortiment zit je met Single Origin Coffees, Fair and Organic Coffees of La Laguna Espresso altijd goed.

chemex-filter-third-wave

Aanbevolen producten